swoją działalność wznowiło też Polskie Towarzystwo Geograficzne, a w roku 1953 powstał Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, pełniący funkcje koordynatora badań. Geografowie byli ekspertami przy ustalaniu nowych granic państwowych, opiniowali podziały administracyjne Polski, byli rzeczoznawcami przy przywracaniu nazw na ziemiach zachodnich. Wydawali prace monograficzne i organizowali kursy informacyjne o ziemiach zachodnich, opracowali nowe podziały fizycznogeograficzne Polski. Na lata 1956–1968 przypada okres szczytowego rozwoju i osiągnięć polskiej geografii i jej czołowej pozycji w świecie w niektórych dziedzinach (geomorfologia), co było związane z działalnością wybitnych uczonych i zorganizowanych przez nich szkół, także nawiązaniem kontaktów międzynarodowych (od 1956 roku udział w kongresach i pracach komisji MUG), organizowaniem kongresów w Polsce, podjęciem badań w ramach współpracy międzynarodowej, wydawaniem czasopism o zasięgu światowym oraz decentralizacją zarządzania i osłabieniem kierowniczej roli PAN.