Duszpasterstwo akademickie (DA) – zorganizowana działalność społeczna Kościoła będąca formą przeznaczoną dla grupy specjalnej wiernych: młodzieży akademickiej, studentów. Duszpasterstwa akademickie tworzone są przez diecezje oraz zakony (zwłaszcza dominikanów i jezuitów, których zakonny charyzmat szczególnie przemawia do młodzieży studiującej). Często koncentrują swoją działalność przy kościołach akademickich, będącymi nierzadko kościołami rektoralnymi (np. kościół św. Ducha i św. Stanisława Kostki w Toruniu).
Historia Pierwszym w Polsce duszpasterstwem akademickim był ośrodek przy krakowskim kościele św. Anny, założony w 1927 roku.
Duszpasterstwa akademickie w okresie PRLu, jako ośrodki niezależnej myśli, były często przedmiotem inwigilacji służby bezpieczeństwa. Komunistyczne władze widziały w nich zagrożenie, jako miejscach, gdzie młodzież poznaje mankamenty narzucanego na zajęciach uniwersyteckich marksizmu i materializmu. Pierwsze działania mające na celu powołanie ogólnopolskiej organizacji duszpasterstwa akademickiego podjęto w 1952. Komisja Krajowa Duszpasterstwa Akademickiego rozpoczęła działalność w 1953. Pierwszy dokument prawny regulujący działalność pastoralną w środowisku szkół wyższych wydano 9 maja 1953.