Smilcena Paleologina (bułg.: Смилцена, Smilcena) – nieznana z imienia żona cara bułgarskiego Smilca. Księżniczka bizantyńska i caryca, w latach 1298 – 1299 regentka. Matka cara Iwana IV Smilca.
Caryca Smilcena była córką Konstantyna Angelosa Komnena Dukasa Paleologa i Ireny Komneny Laskariny Branainy. Dokumenty historyczne nie przekazały jej imienia.
Smilec, jej przyszły mąż, był bojarem bułgarskim, który za panowania cara Jerzego I Tertera (1280-1292) zawładnął znacznymi terenami w środkowej Bułgarii (w Średniogórzu i nad dolną Maricą, aż po gród Sliwen). Żonaty z córką cara Konstantyna Ticha, która zmarła około 1292 roku; miał z nią troje dzieci: syna Iwana, który obrał stan zakonny, córkę Teodorę, która została wydana za przebywającego w niewoli tatarskiej nieślubnego syna Stefana Milutina, Urosza, przyszłego króla Serbii Stefana Deczańskiego oraz nieznaną z imienia córkę. Po ucieczce Jerzego I Tertera przed najazdem tatarskim, Smilec został w 1292 roku wyniesiony na tron carski przez stronnictwo protatarskie. Mniej więcej w tym czasie Smilcena wyszła za niego za mąż. Z małżeństwa tego urodził się syn: Iwan. Smilec zmarł w 1298 roku pozostawiając następcę tronu mającego nie więcej niż 6 lat.