Janusz Gruchała (ur. 24 sierpnia 1949 w Czarkowach w powiecie buskim, zm. 21 listopada 2011) – polski historyk, wieloletni wykładowca w Instytucie Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W latach 2001 do 2009 kierownik Zakładu Historii Nowożytnej XIX wieku w Instytucie Historii Uniwersytetu Śląskiego.
Życiorys Po ukończeniu technikum podjął studia historyczne na Wydziale Filozoficzno‑Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Od 1 października 1973 do śmierci pracował w Zakładzie Historii Nowożytnej XIX wieku w Instytucie Historii Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W lipcu 1978 obronił pracę doktorską „Koło Polskie wobec polityki czeskiej i sprawy Śląska Cieszyńskiego w latach 1879–1899”. 27 czerwca 1989 uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie wydanej rok wcześniej w wydawnictwie UŚ rozprawy „Rząd austriacki i polskie stronnictwa polityczne w Galicji wobec kwestii ukraińskiej (1890–1914)”. 11 grudnia 2003 uzyskał tytuł profesora.