thumb|Kuniyoshi Utagawa (1798–1861): Jiraiya (postać japońskiego folkloru) przedstawiony jako ninja w Jiraiya monogatari thumb|Kunisada Utagawa: Aktor Utaemon Nakamura IV jako Goemon Ishikawa (ok. 1838) – tajni agenci lub najemnicy w feudalnej Japonii, którzy specjalizowali się w działaniach specjalnych, wywiadzie, rozpoznaniu, przenikaniu i skrytobójstwach, ale także w walce wręcz i bronią białą. Ich skryte, podstępne metody były sprzeczne z zasadami samurajów, którzy przestrzegali surowych zasad dotyczących honoru i walki (bushidō). Działali od okresu Kamakura do okresu Edo.
Historia W dzisiejszych czasach słowo ninja jest często używane w odniesieniu do tego, co historycznie nazywano shinobi. Ich głównym celem było zbieranie informacji wywiadowczych dla daimyō, którym służyli.
Uważa się, że ci tajni wojownicy pochodzą od akutō (悪党, „band zła”, „złoczyńców”), ale od końca okresu Kamakura (1185–1333) stopniowo zdobywali wpływy o charakterze wojskowym. Ich aktywność można zweryfikować w okresie od XIV wieku do drugiej połowy XIX wieku (koniec okresu Edo).