mały|250x250px|Widok na urządzenia przetwórcze od strony Graczy Kopalnia Bazaltu Gracze – jest jedną z najstarszych tego typu kopalni w Polsce. Jej historia sięga XVI wieku. Kopalnia wydobywa materiał z jednego z kilku okolicznych ostańców denudacyjnych trzeciorzędowych wulkanów, mających charakter twardzieli zbudowanych z odpornych na denudację skał bazaltowych.
Kamieniołom ten, pierwotnie należał do władających tymi ziemiami od XV wieku hrabiów Pücklerów z pobliskiego Szydłowca Śląskiego. Na większą skalę wydobycie Graczach rozpoczęto około 1850 roku. Znacząco na rozwój kopalni wpłynęło wybudowanie pod koniec XIX wieku przebiegającej przez Gracze linii kolejowej Szydłów – Lipowa Śląska, wraz z miejscową stacją kolejową.
Mechanizację kopalni rozpoczęto w 1927 roku, w 1929 roku uruchomiono produkcję kruszyw bazaltowych (tłucznie, klińce). Kopalnia była stale wydzierżawiana, a w latach międzywojennych XX wieku zarządzał nią Erhard Zernik, który firmę rozsławił jako „Zakłady bazaltu i tłucznia Zernik-Gracze”. Później obok zakładu tłucznia przy stacji kolejowej w Graczach założono firmę „Hydraulit AG.” – mały zakład, w którym z bazaltowego miału i smoły produkowano materiał do budowy nawierzchni dróg. W 1939 roku zakład ten wraz z kamieniołomem przejęła firma Loesch & Co.