Mistrz Korneliusz (oryg. fr. Maître Cornélius) – opowiadanie Honoriusza Balzaka opublikowane po raz pierwszy w 1831 w dzienniku Revue de Paris, a w roku następnym w tomie Nowe opowiastki filozoficzne razem z utworami Pani Firmiani, Czerwona oberża i Ludwik Lambert. Ostatecznie weszło w skład Studiów filozoficznych cyklu Komedia ludzka.
Treść Maria de Saint-Vallier, nieślubna córka Ludwika XI, zostaje wydana za mąż za o wiele starszego od siebie mężczyznę, z którym jest nieszczęśliwa. Tymczasem zakochany w niej Georges d’Estouteville aranżuje tajemne spotkania w kościele. By móc widzieć ukochaną jeszcze częściej, najmuje się jako pomocnik królewskiego złotnika, Korneliusza Hoogworsta, zamieszkującego w samotności dom sąsiadujący z pałacem Saint-Vallier. Mistrz Korneliusz, człowiek ponury i tajemniczy, doprowadził już wcześniej do skazania na śmierć kilku swoich pomocników, których oskarżał o kradzieże złota ze swojego warsztatu. Wszyscy zostali powieszeni, choć zapewniali o swojej niewinności. D’Estouteville, mogąc przechodzić z jednego domu do drugiego, nie boi się jednak starego uczonego. Następnego dnia młodzieniec zostaje oskarżony o kradzież, której nie popełnił, a przed egzekucją zostaje uratowany jedynie dzięki interwencji swojej kochanki.