Według części badaczy, pierwsze ślady kultu świętego Stanisława na Śląsku pochodzą jeszcze sprzed roku 1163 (płaskorzeźba w kościele świętego Wincentego na Ołbinie pod Wrocławiem przedstawiająca męczeństwo świętego Stanisława). Z terenów poza Polską można wskazać na dwunastowieczną chrzcielnicę w kościele Tryde w okolicy miasta Lund w Szwecji (sceny z procesu o wieś Piotrowin i męczeństwo biskupa). Związek obu tych zabytków ze św. Stanisławem jest jednak wątpliwy. Wstawiennictwu św. Stanisława przypisywał zwycięstwo w bitwie pod Grunwaldem król Władysław II Jagiełło, Zygmunt I Stary uznał go za swego patrona.

Niemal wszyscy polscy królowie, począwszy od Władysława I, zostali koronowani, klęcząc przed sarkofagiem św. Stanisława w katedrze wawelskiej. W 1509 roku w podzięce za zwycięstwo nad Bogdanem Jednookim, hospodarem mołdawskim, król Zygmunt I Stary zamówił srebrny tryptyk do mauzoleum świętego Stanisława w katedrze na Wawelu, zaś około 1630 r. król Zygmunt III Waza zamówił srebrny relikwiarz trumienny do przechowywania relikwii świętego. Oba dzieła zostały zniszczone przez wojska szwedzkie pod wodzą Paula Würtza podczas Potopu.