Franciszek Ksawery Martynowski (ur. 8 grudnia 1848 w Babczewie, parafia Kobiele Wielkie zm. 13 października 1896 w Częstochowie) – dziennikarz, historyk i krytyk sztuki, teoretyk restauracji zabytków, starożytnik.

Życie prywatne Ukończył Gimnazjum Męskie w Piotrkowie Trybunalskim i studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po studiach osiadł we Lwowie. Jego żoną była bratanica historyka Tadeusza Korzona, z którą miał dwie córki. Zmarł wskutek pęknięcia aorty.

Dziennikarz Pierwsze artykuły od 1871 publikował w „Zagrodzie” i „Włościaninie” wydawanych w Krakowie, również przez pewien czas kierował tymi pismami. Od 1879 zawiązuje we Lwowie Stowarzyszenie „Spójnia” i zostaje kierownikiem jej organu prasowego o tej samej nazwie. Od 1881 został redaktorem „Przeglądu Bibliograficzne-Archeologicznego” pismo przetrwało 2 lata. Inne pisma z którymi współpracował: „Strzecha”, „Gazeta Lwowska”, „Przewodnik Naukowy i Literacki”, „Kurjer Warszawski”, „Kłosy”, „Tydzień”, „Inżynierja i Budownictwo”, „Dziennik dla Wszystkich”, „Ateneum”, „Przegląd Tygodniowy”. Publikował pod pseudonimami „Mazur” i „Kropidło”.