Okres przedhistoryczny i starożytny
Pierwsze ślady działalności ludzkiej w Bydgoszczy i okolicy pochodzą sprzed ok. 9000 lat p.n.e., kiedy pojawili się tu wędrowni myśliwi, przedstawiciele kultury świderskiejJacek Woźny. Środkowa epoka kamienia w kotlinie Bydgoszczy. Kronika Bydgoska XIV (1992). Bydgoszcz 1993.
Znaczne nasycenie obiektami archeologicznymi przyniosła epoka brązu. Na obecnym terytorium Bydgoszczy znaleziono 14 cmentarzysk popielnicowych, 7 osad oraz 4 skarby wyrobów brązowych. Osady lokowano na krawędziach wysoczyzn, posiadających rozległą ekspozycję krajobrazową, zaś cmentarzyska w dolinach w sąsiedztwie rzekJacek Woźny. Najstarsze osadnictwo ludzkie z terenu Bydgoszczy. Kronika Bydgoska XIII (1991). Bydgoszcz 1993. Wielkie cmentarzysko liczące kilkaset grobów popielnicowych odkryto w 1929-31 r. na Bielawach podczas budowy szpitala przy ul. Jurasza, poza tym dwie nekropolie w Brdyujściu liczące po kilkadziesiąt grobówGerard Wilke, Czesław Potemski: Źródła archeologiczne do studiów nad osadnictwem wczesnośredniowiecznym z terenu Bydgoszczy i powiatu bydgoskiego część II: Prace Komisji Historii t.XV.: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych.