Trzeci człon stanowiło cmentarzysko, które było zlokalizowane po drugiej stronie BrdyBiskup Marian red.: Historia Bydgoszczy. Tom I do roku 1920. Warszawa-Poznań: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, 1991.
Według badań dendrochronologicznych wydobyte szczątki wału grodu bydgoskiego pochodzą z czasów panowania Kazimierza Odnowiciela (ok. 1030 r.)Jerzy Derenda. Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006 W tym właśnie miejscu znajdował się ważny bród na dawnym szlaku bursztynowym (później średniowiecznym szlaku śląsko-pomorskim). Od początku funkcje strażnicze grodu uzupełniały się z funkcjami gospodarczymi – ściąganiem ceł i danin.
Jeszcze za czasów Odnowiciela Bydgoszcz została zajęta przez Pomorzan i późniejsze wyprawy Władysława Hermana nie przyniosły zmiany tego stanuPrzemysław Szafran. Przebieg granicy plemiennej pomorsko-wielkopolskiej między Brdą a Gwdą. Zapiski historyczne Zapiski historyczne Towarzystwa Naukowego w Toruniu XXII Rok 1956 z.1-3. Dopiero wojenny kunszt Bolesława Krzywoustego przywróciły Bydgoszcz w orbitę państwa polskiegoBogdan Gąsiorowski. Bolesław Krzywousty w Bydgoszczy. In. Kalendarz Bydgoski 1996.