thumb|300px|Regencja Bydgoska i Poznańska na mapie Prowincji Poznańskiej z 1844 r.
Kalendarium
Wiek XIX przyniósł szybki rozwój miasta, bez precedensu w dziejach miasta.
Rejencja bydgoska
Po Kongresie Wiedeńskim Bydgoszcz weszła w skład pruskiego Wielkiego Księstwa Poznańskiego (od 1848 r. Prowincji Poznańskiej), które nominalnie miało zachować polską autonomię.
Według nowych zarządzeń dawne departamenty przekształcono w obwody regencyjne (Regierungsbezirk). Jednakże z dawnego departamentu bydgoskiego wyłączono powiaty Ziemi Chełmińskiej, które wcielono do prowincji Prusy Zachodnie oraz powiaty wschodniokujawskie, które znalazły się w Królestwie Kongresowym.
Do pozostałej części obszaru, który pokrywał się z grubsza z dawnym Obwodem Nadnoteckim dołączono kilka powiatów z Wielkopolski (m.in. gnieźnieński, wągrowiecki)
Podobnie, jak w czasach Księstwa Warszawskiego, obecność urzędu terytorialnego była czynnikiem miastotwórczym, przyczyną kolonizacji urzędniczej oraz zlokalizowania w Bydgoszczy kolejnych jednostek: m.in.