Plan Bydgoszczy por. Lindnera z 1800 r. z oznaczonymi ciekami wodnymi istniejącymi i zanikłymi oraz drogami. Na planie widoczne są fragmenty murów miejskich|thumb|240px Fragment muru z basztą|thumb|240px Fragment nieopodal ul. Wały Jagiellońskie|thumb|240px Szkarpa|thumb|240px Częściowa rekonstrukcja służąca ukazaniu lokalizacji dawnych murów obronnych|thumb|240px Relikty przy ul. Pod Blankami, które wykorzystano jako fundament budynku|thumb|240px Mury miejskie Bydgoszczy – zespół średniowiecznych obwarowań Bydgoszczy, budowanych od początku XV wieku, później zniszczonych i w większości rozebranych w XIX wieku.
Historia Umocnienia w XI-XIII wieku Pierwszymi umocnieniami Bydgoszczy były drewniano-ziemne wały, które otaczały miejscowy XI-wieczny gród. Wedle zachowanego dokumentu z 1252 r. fortyfikacje te była zobowiązana utrzymywać w należytym stanie ludność zamieszkująca terytorium miejscowej kasztelanii. W 1330 r. gród został zdobyty i spalony przez Krzyżaków. Pozostałości pierwotnego wału datowanego na lata 30. XI wieku zostały odkryte podczas badań wykopaliskowych przeprowadzonych w 1993 i 2007 r.Chudziak Wojciech: Z badań nad wczesnośredniowiecznym zespołem osadniczym w Bydgoszczy. Komunikaty archeologiczne tom VI. Państwowa służba ochrony zabytków w Bydgoszczy: 1994 oraz Chudziak Wojciech.