Potencjał elektrostatyczny – ilość energii/pracy potrzebnej, aby przenieść ładunek q w polu elektrycznym z punktu x do punktu y.
Definicja potencjału elektrycznego Potencjałem elektrycznym w dowolnym punkcie stałego pola elektrycznego nazywa się stosunek pracy wykonanej przez siłę elektryczną przy przenoszeniu ładunku z tego punktu do nieskończoności, do wartości tego ładunku:
Jednostką potencjału jest 1 V (wolt) równy 1 J/1 C (dżulowi na kulomb).
Potencjał elektrostatyczny ładunku punktowego thumb|Powierzchnie ekwipotencjalne (okręgi) i linie pola elektrycznego wokół ładunku punktowego W przypadku pola elektrycznego wytwarzanego przez nieruchomy punktowy ładunek elektryczny:
gdzie: – potencjał elektryczny (elektrostatyczny), – ładunek wytwarzający pole elektryczne, – ładunek próbny, – odległość pomiędzy ładunkami, – przenikalność elektryczna ośrodka.
Zgodnie z definicją potencjału elektrycznego:
gdzie: – praca siły elektrycznej wykonanej przy przeniesieniu ładunku daleko od ładunku wytwarzającego pole elektryczne.
Ponieważ a energia potencjalna pola elektrycznego ładunku punktowego wyraża się wzorem:
z czego wynika:
Z zależności tej wynikają cechy potencjału elektrycznego (patrz wyżej).