Ukrzyżowanie i Sąd Ostateczny () – dyptyk autorstwa niderlandzkiego malarza Jana van EyckaWedług innych źródeł obraz nie jest oryginalnym dziełem van Eycka, lecz jest to kopia lub dzieło jego uczniów. Janos Vegh Van Eyck, wyd. Arkady, Warszawa 1983 tab. 2.
Opis Tematami dyptyku są sceny Ukrzyżowania z Nowego Testamentu, przedstawiona na tle Jerozolimy oraz Sąd Ostateczny. Ukrzyżowanie przepełnione jest postaciami, które nie występowały w nowotestamentowej wersji. Tłoczą się one wokół krzyża, część z nich dosiada koni. Na głowie wielu z nich nosi egzotyczne nakrycia, spogląda na umierającego Chrystusa lub na towarzyszy. Na wielu twarzach van Eyck namalował uśmiechy. W dolnej części widoczna jest pogrążona w smutku rodzina Jezusa. W błękitnej szacie ukazana jest Maria pocieszana przez św. Jana. W zielonej szacie przedstawiona jest zrozpaczona Maria Magdalena. Pod belką krzyża złoczyńcy ukrzyżowanego po lewej stronie Jezusa artysta uwiecznił Księżyc w fazie ubywania, między pełnią a ostatnią kwadrą. Jest to pierwsze w sztuce europejskiej w pełni realistyczne przedstawienie ziemskiego satelity, z wyraźnym odwzorowaniem mórz księżycowych.