Zmiany, które dotyczyły żywego języka mówionego, obejmowały wszystkie płaszczyzny systemu językowego: fonetykę, morfologię, składnię i słownictwo.
Źródła wiedzy o łacinie ludowej Wyobrażenie o łacinie ludowej dają z jednej strony nieliczne dokumenty czy teksty, które ze względu na swoją formę i treść określić można jako potoczne, jak również wypowiedzi samych Rzymian na temat potoczności danego zjawiska językowego, z drugiej zaś współczesne języki romańskie, w szczególności elementy wspólne dwóm lub większej liczbie tych języków.
Źródła te pogrupować można w następujący sposób: niektóre dzieła różnych autorów łacińskich, m.in.: Plauta, który jednak tworzył przed ostatecznym wykształceniem się normy literackiej, a więc odstępstwa od niej to niekoniecznie elementy łaciny ludowej Cycerona, przy czym w rachubę nie wchodzą jego mowy czy traktaty filozoficzne, lecz prywatna korespondencja (do brata Kwintusa i do przyjaciela Attyka) Horacego (w satyrach) i epigramatyków, choć elementów ludowo-potocznych jest tam raczej niewiele Petroniusza, któremu przypisuje się autorstwo Satyriconu, dzieła wyjątkowo ważnego dla znajomości łaciny ludowej, prawdopodobnie jedynego, które zostało całkowicie świadomie napisane w języku potocznym teksty o charakterze nieliterackim, najczęściej o tematyce technicznej i medycznej, np. traktat