Jego poglądy odnoszące się do nauczania są związane z teoriami na temat rozwoju emocjonalnego, intelektualnego i fizycznego dziecka. Pestalozzi wiązał proces edukacji z teorią potrzeb. W środowisku, w którym dziecko czuje się bezpiecznie i kochane, będzie przebiegała edukacja naturalna. Dziecko jako pierwsze poznawać będzie najbliższe otoczenie za pomocą zmysłów. Na istotę współczesnego progresywizmu wpłynął także wielki ruch postępowy początku XX wieku w polityce amerykańskiej. Z ruchem tym związane były cele zreformowania polityki, co miało spowodować przemiany społeczne. Przedstawiciele tego ruchu reprezentowali typowe dla klasy średniej podejście do reform. Było ono oparte na założeniu, iż zmiany w społeczeństwie powinny następować stopniowo. Innowacje powinny objąć system legislacyjny oraz oświatę. Znaczący wpływ na progresywizm amerykański miały dokonania wybitnych zachodnioeuropejskich reformatorów edukacji. W kształtowaniu progresywizmu duże znaczenie miała teoria Zygmunta Freuda, która wyjaśnia znaczenie doświadczeń dzieciństwa w życiu dorosłego człowieka. Według Z. Freuda tłumienie popędów w okresie dzieciństwa może spowodować ukształtowanie się osobowości neurotycznej w dorosłym życiu. Traumatyczne wydarzenia, które doświadczy dziecko, mogą spowodować wystąpienie chorób psychicznych w późniejszym życiu.