thumb|Ilustracja Waltera Crane’a do baśni Piękna i Bestia Piękna i Bestia – baśń o dziewczynie, która z powodu obietnicy złożonej przez jej ojca musi zamieszkać z potworem. Jej miłość i zgoda na małżeństwo przywracają mu ludzką postać.
Najstarsza realizacja wątku "Pięknej i Bestii" to długa baśń literacka francuskiej pisarki Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve, opublikowana w 1740 roku w zbiorze La Jeune Américaine, ou les Contes marins. W 1756 roku ukazała się znacznie skrócona i uproszczona adaptacja baśni de Villeneuve, opracowana dla czytelnika dziecięcego przez Jeanne-Marie Leprince de Beaumont. Większość późniejszych adaptacji oparta była właśnie na tym późniejszym, krótszym tekście. Wersja ta zdobyła sobie wielką popularność i za jej pośrednictwem wątek "Pięknej i Bestii" przeszedł do ludowego obiegu ustnego.
W międzynarodowej klasyfikacji Aarnego-Thompsona-Uthera wątek ten oznaczony jest jako ATU 425C. Stanowi podtyp starszego i częściej spotykanego w bajkach ludowych typu ATU 425 "Poszukiwanie zaginionego męża", którego pierwszą znaną wersją jest opowieść o Amorze i Psyche w Metamorfozach Apulejusza.