Pamiątka z Celulozy – powieść autorstwa Igora Newerlego z 1950 roku. Powieść była najpierw drukowana w czasopiśmie Twórczość w latach 1951–1952, natomiast pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1952 roku.

Czas i miejsce akcji Czas akcji to lata 30. XX wieku. Większość akcji toczy się we Włocławku, gdzie mieszka główny bohater. W trakcie powieści główny bohater odwiedza także Warszawę i niejednokrotnie wspomina Rzekucie, swoją rodzinną wieś.

Fabuła Powieść opowiada o zmaganiach głównego bohatera, Szczęsnego, by dorobić się i przetrwać w przedwojennej Polsce. Bohater przybywa do Włocławka, by wybudować dom, zgodnie z marzeniami ojca, podjąć pracę w największej fabryce celulozy w Polsce, zwanej potocznie Celulozą bądź Ameryką, a także zostać marksistą, zgodnie z popularnymi wówczas ideałami. Wkrótce jednak napotyka na liczne problemy. Okazuje się, że nie wystarczy sama chęć walki i ambicje. Ludzie sceptycznie podchodzili do zatrudnienia Szczęsnego i jego ojca w fabryce, a gdy już tę pracę zdobywa, wszystko okazuje się nie być tak wspaniałe, jak miało być. Główny bohater odchodzi z domu i wyrusza do pracy w Warszawie, gdzie omal nie ginie na ulicy z głodu i wyziębienia. Zdobywa posadę stolarza, ale porzuca ją, by podjąć się pracy społecznej. Odbywa także służbę wojskową.