Antena adaptacyjna – układ antenowy, którego zadaniem jest naprowadzenie głównej wiązki stacji bazowej na aktualne położenie ruchomego urządzenia użytkownika i podążanie z położeniem wiązki wraz z jego ruchem w czasie rzeczywistym. Zaletą takiego rozwiązania jest ograniczenie zakłóceń interferencyjnych, lepsze wykorzystanie widma oraz poprawa efektywności energetycznej systemu.
System antenowy tego typu składa się z pewnej liczby elementów antenowych połączonych z urządzeniem radiowym za pomocą procesora adaptacyjnego, gdzie przetwarzane są sygnały wejściowe. Na wyjściu sygnał musi spełniać kryterium adaptacyjne: SNIR (signal-to-noise-interference ratio) - stosunek sygnału użytecznego do sumarycznej wartości sygnałów zakłócających wraz z szumami, LMS (least mean square) - kryterium minimalnej wartości błędu średniokwadratowego pomiędzy sygnałem sumacyjnym a sygnałem odniesienia. Anteny adaptacyjne stosowane są np. w radiolokacji, to wciąż nie są powszechne w telefonii komórkowej. Zastosowanie technologii anten adaptacyjnych w telefonii komórkowej leży w obszarze zainteresowań dostawców sprzętu telekomunikacyjnego. Teoria anten adaptacyjnych jest znana od lat, natomiast dopiero obecnie wydajność procesorów zapewniła obróbkę sygnału w czasie rzeczywistym pozwalając na dalszy rozwój technologii.