Napadowy ból odbytu (łac., ang. proctalgia fugax) – choroba z grupy zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego objawiająca się napadowym, krótkotrwałym bólem w okolicy odbytu, występującym głównie w nocy, po narażeniu na stres oraz po defekacji.
Historia Zaburzenie jako pierwszy opisał w roku 1883 Andrew S. Myrtle, który zwrócił uwagę na krótkotrwały intensywny ból w okolicy odbytnicy, pojawiający się z nieregularnymi przerwami i występujący głównie w nocy. Autor tę nieprawidłowość wiązał z ekspozycją na zimno i sugerował, że jest to zaburzenie o "czysto neurotycznej naturze".
Epidemiologia Napadowy ból odbytu dotyczy od 8 do 14% populacji, częściej to zaburzenie obserwuje się u młodych mężczyzn – w wieku średnim zaburzenie to samoistnie mija.
Etiologia Według najnowszej klasyfikacji zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego zwanej kryteriami rzymskimi III, napadowy ból odbytu jest umieszczony w grupie zaburzeń czynności odbytu i odbytnicy.