Memorandum dotyczące uczenia się przez całe życie – dokument który został wydany przez Komisję Europejską w 2000 roku. Uczenie się przez całe życie zostało zdefiniowane jako wszelkie formy nauki podejmowane na przestrzeni życia w środowisku formalnym, pozaformalnym i nieformalnym, które skutkują zwiększeniem wiedzy ogólnej, wiedzy specjalistycznej, doskonaleniem umiejętności, kompetencji oraz poglądów z przyczyn osobistych, społecznych lub zawodowych. Możliwości uczenia się przez całe życie powinny być dostępne dla wszystkich obywateli Unii, niezależnie od materiałów edukacyjnych, sposobów przekazywania wiedzy, miejsc nauki i grup odbiorczych tych treści.
Najważniejszymi elementami w edukacji permanentnej według autorów Memorandum są: Promowanie aktywnego społeczeństwa, Szybka adaptacja zawodowa.
Sześć kluczowych przesłań zawartych w Memorandum Nowe umiejętności podstawowe - uzyskanie i doskonalenie umiejętności m.in. efektywne komunikowanie w języku obcym, umiejętności interpersonalne, które są priorytetem. Dzięki tym umiejętnością można uniezależnić się od państwa. Z powodu chęci obniżenia kosztów zarówno produkcji jak i zatrudnienia jednym z najważniejszych zadań edukacji permanentnej jest kształcenie umiejętności szybkiej adaptacji do obecnych warunków.