Manewr Kristellera (rękoczyn Kristellera, chwyt KristelleraNazwa używana powszechnie, np. onet.pl., zabieg Kristellera, ) – manewr położniczy, stosowany w czasie rodzenia się główki i barków, polegający na ucisku na dno macicy w celu skrócenia drugiego etapu porodu lub uniknięcia operacji.
Charakterystyka Opisał go w 1867 roku Samuel Kristeller.
Według sondażu manewr był stosowany w 84% ośrodków położniczych w USA w przypadku 17% porodów, w Holandii w przypadku 4%. Według ankiety 22% rodzących w Polsce w latach 2004–2014 ma pewność, że zastosowano na nich manewr Kristellera. Jest często stosowany w warunkach, gdy inne metody są trudno dostępne z powodu braku wykwalifikowanej kadry. Manewr określany jest jako kontrowersyjny, ponieważ jest mało dowodów wskazujących, że bolesny manewr jest pozytywny dla matki i dziecka, a część położników zupełnie neguje jego użyteczność, wskazując na możliwość licznych powikłań: przedwczesnego oddzielenia łożyska, uszkodzenia krocza, urazu mechanicznego dziecka.
W Polsce nie ma zakazu stosowania chwytu Kristellera.