Sojuz 1 (kod wywoławczy „Рубин” – „Rubin”) – misja kosmiczna ZSRR, pierwsza w ramach programu Sojuz, zakończona katastrofą, w której zginął pilot, kosmonauta Władimir Komarow. 24 kwietnia 1967, zaledwie kilka miesięcy po śmierci załogi Apollo 1, Związek Radziecki przeżył własną tragedię kosmiczną.
Załoga Podstawowa Władimir Komarow (2)
Rezerwowa Jurij Gagarin (2)
Opis misji Sojuz 1 wystrzelono w ramach przygotowań do programu lądowania na Księżycu. Misja miała być realizowana wspólnie z Sojuzem 2a, którego start z trzyosobową załogą zaplanowano na dzień następny; w programie był spacer kosmiczny i przejście dwóch kosmonautów z Sojuza 2 do Sojuza 1. Ambitny program lotu obu statków miał dowieść światowej opinii publicznej o przewadze ZSRR nad USA w wyścigu do Księżyca i w ogóle w dziedzinie lotów kosmicznych, zwłaszcza po pożarze Apollo 1 na stanowisku startowym na przylądku Kennedy’ego niecałe trzy miesiące wcześniej. Decyzję o realizacji tego programu mimo zaobserwowanych usterek w trzech poprzednich, bezzałogowych lotach modułów nowego typu Sojuz 7K-OK (w misjach Kosmos 133, Kosmos 140A i Kosmos 140), a także pomimo znalezienia w nim około 200 błędów projektowych, podjęli najwyżsi przywódcy ZSRR, Leonid Breżniew i marszałek Ustinow.