Mumifikacja () – naturalny lub zainicjowany przez człowieka proces konserwacji zwłok zapobiegający ich rozkładowi.
Pochodzenie słowa Termin pochodzi od arabskiego słowa mummija oznaczającego bitumin. Wywodzi się z nieprawidłowego przekonania o tym, że część poczerniałych przez żywicę mumii znalezionych w XIX wieku pokryto smołą. Okazało się jednak, że są to po prostu źle zabalsamowane ciała pochodzące z Okresu Późnego.
Rodzaje mumifikacji Naturalny proces utrwalenia zwłok, określany jako strupieszenie zachodzi w środowisku suchym i przewiewnym, przy względnie wysokiej temperaturze powietrza, które pozwala na szybką utratę wody z powłok skórnych i narządów wewnętrznych.
Wyróżnia się mumifikację naturalną: w torfowiskach (człowiek z Tollund, Dziewczyna z Yde), w lodzie (na obszarach objętych lodowcem – Ötzi), w obszarach podbiegunowych (mumia Johna Torringtona), w piaskach pustyni (pierwsze egipskie mumie), w popiele wulkanicznym – odlewy ciał (szczątki zakonserwowane w Pompejach po wybuchu Wezuwiusza), oraz mumifikację celową, wykonywaną przez człowieka: w starożytnym Egipcie, w Andach (mumie inkaskie), oraz w innych częściach Ameryki, na Wyspach Kanaryjskich przez pierwotną ludność – Guanczów, na Sycylii w katolickich klasztorach kapucyńskich.(zob.