Jekaterynburg (, Jekatierinburg) – miasto w azjatyckiej części Rosji położone po wschodniej stronie środkowego Uralu, w obwodzie swierdłowskim, nad rzeką Iset. W latach 1924–1991 nosiło nazwę Swierdłowsk () na cześć bolszewickiego przywódcy Jakowa Swierdłowa.
Dane ogólne thumb|left|Centrum Jekaterynburga Jekaterynburg jest czwartym pod względem liczby mieszkańców miastem Rosji (1 495 066 mieszkańców). Jest stolicą obwodu swierdłowskiego w Uralskim Okręgu Federalnym. Stanowi ważny ośrodek gospodarczy i kulturalno-naukowy kraju. Miasto jest ośrodkiem przemysłu elektromaszynowego, hutniczego, chemicznego, skórzanego, włókienniczego, spożywczego i materiałów budowlanych. Na terenie miasta działają 54 szpitale. Jest ważnym ośrodkiem naukowym; mieszczą się tutaj Uralski Uniwersytet Federalny i inne szkoły wyższe, instytuty naukowo-badawcze, Uralski Oddział Rosyjskiej Akademii Nauk. W mieście znajduje się nowoczesny kompleks biznesowy Antey. Najbardziej znaną osobą urodzoną w mieście był Boris Jelcyn. W 1918 r., po przewrocie bolszewickim, więziono tu i zamordowano cara Mikołaja II wraz z rodzinąZob. Filmy dokumentalne: „Mord w Jekaterynburgu” (1998) i „Boże zbaw Rosję (1990) Włodzimierza Szpaka.