thumb|400px|Wykonanie dzieła w pełnej obsadzie instrumentalnej na Classical Spectacular w 2005 (Rod Laver Arena w Melbourne). mały| Uwertura 1812 1812 op. 49 (ros. Торжественная увертюра 1812-ого года) – uwertura koncertowa w tonacji Es-dur stworzona przez rosyjskiego kompozytora Piotra Czajkowskiego w 1880.
Utwór został napisany dla upamiętnienia obrony Moskwy przed atakiem wojsk Napoleona Bonaparte, który był efektem wyniku Bitwy pod Borodino z 1812. Prawykonanie dzieła miało miejsce 20 sierpnia 1882 w Cerkwi Chrystusa Zbawiciela w Moskwie (8 sierpnia według kalendarza starego stylu). Podczas wizyty Czajkowskiego w Stanach Zjednoczonych w 1891 dyrygował on swoją kompozycją na koncercie otwierającym Carnegie Hall w Nowym Jorku. Mimo że utwór nie ma związku z historią USA, jest często wykonywany z okazji Dnia Niepodległości.
Utwór wykorzystano również w ścieżce dźwiękowej filmu V jak vendetta.
Instrumentacja Instrumenty dęte thumb|500px|Pierwsze takty uwertury (aranżacja na fortepian: Stepan Esipoff)
Dęte drewniane Flet piccolo Dwa flety poprzeczne Dwa oboje Rożek angielski Dwa klarnety B Dwa fagoty
Dęte blaszane Dwa rogi F Dwa kornety B Dwie trąbki Es Trzy puzony Tuba
Instrumenty perkusyjne thumb|500px|Ostatnie takty uwertury (aranżacja na fortepian: Stepan Esipoff)