W 1971 roku, wykorzystując 60-letnie tradycje Polskiego Męskiego Seminarium Nauczycielskiego, utworzono Wyższe Studium Nauczycielskie – jako Filię Uniwersytetu Śląskiego – które prowadziło edukację w zakresie filologii polskiej, historii, wychowania obywatelskiego, nauczania początkowego i wychowania muzycznego. Stanowisko kierownika Filii objął doc. dr hab. Józef Chlebowczyk, który już rok później został prorektorem ds. filii. W roku 1977 Filia, zachowując swój dotychczasowy status, została przekształcona w Wydział Pedagogiczno-Artystyczny. Kolejna reorganizacja, przeprowadzona w 2002 roku, przyniosła zmiany w obrębie struktury. Od tego momentu wydział składa się z dwóch jednostek organizacyjnych: Międzynarodowej Szkoły Nauk o Edukacji i Kulturze oraz Wydziału Artystycznego.
Filia Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie nie powstawała w próżni społeczno-kulturowej. Warto sobie uświadomić, że otwarte w 1895 roku, dzięki staraniom Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego, Polskie Gimnazjum Prywatne w Cieszynie było pierwszą polską szkołą średnią na obszarze etnicznie polskiego Śląska.