W 1885 Kompania Tramwajowo-Omnibusowa Melbourne (ang. Melbourne Tramway and Omnibus Company) uzyskała 30-letnie wyłączne prawa do rozwoju i eksploatacji sieci tramwajów linowych w Melbourne, z monopolistycznym zapisem w umowie zabraniającym uruchamiania konkurencyjnych linii. Sieć została tak rozbudowana, że praktycznie niemożliwe było uruchomienie linii tramwaju elektrycznego do centrum miasta przez okres obowiązywania umowy. Jedynym wyjątkiem były koleje podmiejskie eksploatowane od 1854 roku. Początkowo, uruchomione po 1906 roku tramwaje elektryczne pełniły jedynie rolę dojazdu do sieci tramwajów linowych.
Sieć tramwajowa była budowana stopniowo od 1885 przez lokalne samorządy i władze miasta, zaś jej eksploatacją zajmowała się Kompania Tramwajowo-Omnibusowa Melbourne. Pierwsza linia kursowała ze Spencer St/Flinders St do Hawthorn Bridge po torach o normalnym rozstawie szyn (1435 mm). Do 1891 oddano do użytku 17 linii docierających z miasta do okolicznych przedmieść. W miarę rozwoju miasta, problemem stały się techniczne ograniczenia tramwajów linowych i dlatego w 1906 roku podjęto decyzję o budowie sieci tramwajów elektrycznych, docierających z niektórych końcówek tramwajów linowych do bardziej odległych przedmieść.