mały|160px|lewo|Judyta z głową Holofernesa, Andrea Mantegna, 1495, olej na desce, 30 × 18 cm, National Gallery of Art, Washington

Motyw Judyty i Holofernesa – historia często przedstawiana przez malarzy wielu epok. Pochodzi z Księgi Judyty i dotyczy wydarzeń mających miejsce za czasów Nabuchodonozora. Wojska asyryjskie oblegały miasto Betulia w Galilei. Judyta, wdowa po Manassecie, pozorując zdradę, udała się do obozu wrogiego wodza Holofernesa. Tam rozkochała go i podczas uczty, korzystając z upojenia mężczyzny, ucięła mu głowę mieczem. Służąca Abra schowała głowę do worka i razem opuściły obóz. Śmierć wodza spowodowała odwrót wojsk asyryjskich. Głowa Holofernesa została umieszczona na murach miasta. Imię Judyta znaczyło w wolnym tłumaczeniu "matka ojczyzny", swoją osobą personifikowała cały naród żydowski.

Judyta na obrazach

mały|lewo|160px|Giorgione, Judyta, olej na desce (144 × 66,5), 1504, Ermitaż mały|lewo|160px|Lucas Cranach starszy, 1530, olej na desce, 75 × 56 cm, Muzeum Kunsthitorisches w Wiedniu mały|lewo|160px|Judyta odcinająca głowę Holofernesowi, Caravaggio, 1598–1599, Galleria Nazionale d’Arte, Rzym mały|lewo|160px|Jacopo Tintoretto, olej na płótnie, 188 × 251 cm, Muzeum Prado