Żmija łąkowa (Vipera ursinii) – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych (Viperidae).
Zasięg występowania Występuje w Europie. Zasięg ma nieciągły charakter. Można ją spotkać w południowo-wschodniej Francji, centralnej części Półwyspu Apenińskiego, od Chorwacji po Albanię i Macedonię Północną, a także na Węgrzech i w Rumunii. Wymarła w Austrii oraz prawdopodobnie w Bułgarii, Mołdawii i Ukrainie.
Podgatunki Wyróżnia się cztery podgatunki: Vipera ursinii macrops (Méhely, 1911) – Bałkany, w tym Czarnogóra; Vipera ursinii moldavica Nilson, Andrén & Joger, 1993 – Rumunia, Bułgaria, Mołdawia; Vipera ursinii rakosiensis Méhely, 1893 – wschodnia Austria, Węgry, Słowenia, Chorwacja, Serbia, południowa Rumunia, północna Bułgaria; Vipera ursinii ursinii (Bonaparte, 1835) – środkowe Włochy. Kilka taksonów klasyfikowanych dawniej jako podgatunki Vipera ursinii zyskało rangę odrębnych gatunków: Vipera anatolica, Vipera eriwanensis (wraz z V. e. ebneri jako podgatunkiem), Vipera graeca i Vipera renardi.