42 eskadra rozpoznawcza – pododdział lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.
Eskadra została sformowana w 1924 jako 42 eskadra wywiadowcza. W 1925 eskadrę przemianowano na 42 eskadrę lotnicza, a cztery lata później na 42 eskadrę liniową. W sierpniu 1939, po przeprowadzeniu mobilizacji, przyjęła nazwę 42 eskadry rozpoznawczej. Jej uzbrojenie we wrześniu 1939 stanowiły samoloty PZL-23 „Karaś”.
Godła eskadry: czerwona czteroramienna gwiazda na tle białego kwadratu z czerwoną obwódką – na samolotach „Potez” i „Breguet” czerwony uskrzydlony słoń na tle białego pięcioboku z czerwoną obwódką – na samolotach PZL-23 „Karaś"
42 eskadra w okresie pokoju W 1924 rozpoczęto organizowanie w Toruniu 4 pułku lotniczego. Z dniem 23 maja 1924 rozpoczęto formowanie 42 eskadry wywiadowczej. Brakowało personelu i sprawnych samolotów. Eskadrze przydzielono bardzo już wyeksploatowane i przestarzałe typy jak Breguet 14, Ansaldo A.300, a nawet 1 SE-5A. Pierwszy okres istnienia eskadry charakteryzował się dorywczymi lotami i powolnym rozwojem organizacyjnym. W maju 1925 eskadrę przemianowano na 42 eskadrę lotniczą. W tym też roku przydzielono jej kilka samolotów Potez XV. Umożliwiło to załogom podjęcie regularnych ćwiczeń. Pełny stan etatowy 6 samolotów eskadra osiągnęła do połowy 1926.