Żyżemscy, rzadziej Żiżemscy herbu własnego – litewski ród kniaziowski (książęcy), pochodzenia ruskiego, zamieszkujący tereny dawnej Rzeczypospolitej. Żyżemscy są gałęzią dynastii Rurykowiczów i ich linii panującej nad księstwem smoleńskim.
Etymologia nazwiska Żyżemscy wzięli swe nazwisko od miejscowości Żyżma nad rzeką Żyżmą w dawnym powiecie lidzkim.
Historia Bezpośrednim protoplastą kniaziów Żyżemskich był kniaź Hleb Światosławowicz, syn wielkiego księcia smoleńskiego (zm. 1386), który został wywieziony na Litwę w charakterze zakładnika razem ze swoimi dwoma synami (kniaziami Dymitrem i Iwanem Hlebowiczami) po zdobyciu Smoleńska przez Witolda w 1395 r. Starszy z braci pozostał w niej na zawsze, dając życie – według Józefa Wolffa za rodosłownymi – dwóm synom o imieniu Iwan. Starszemy z nich przezywany był „Mancz” (od niego idą kniaziowie Żyżemscy), młodszy natomiast przezywany był „Szach” (od niego kniaziowie Szachowiczowie).
Wojciech Wijuk Kojałowicz twierdził, że rodzina ta używała herbu przedstawiającego lwa stojącego na tylnych nogach, Tadeusz Gajl wymienia herb własny rodziny Żyżemskich pod nazwą Żyżemski.