Crimen – powieść historyczna Józefa Hena z 1975, której fabuła toczy się w okresie panowania Zygmunta III Wazy (w końcu drugiej dekady XVII w., przed śmiercią Stanisława Żółkiewskiego). W retrospekcjach pojawiają się epizody z czasów polskiej interwencji w Rosji: dymitriady, wojna polsko-rosyjska 1609–1618. Większość wydarzeń ma miejsce na Rusi Czerwonej (na ziemi sanockiej), jednak znaczna część akcji dzieje się w fikcyjnych lub na poły fikcyjnych miejscowościach podkarpackich: w Sańsku, Bolatynie, Błudnikach (zob. Błudniki), czy Teleśnicy (zob. Teleśnica Oszwarowa).
Tytułowa zbrodnia (łac. crimen – 'zbrodnia') i związany z nią wątek detektywistyczny pozwala autorowi na ukazanie obyczajowości i różnorodności społeczno-etniczno-religijnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Obok polskiej szlachty pojawiają się przedstawiciele nie całkiem jeszcze spolonizowanej szlachty ruskiej, Żydów, Ormian i Tatarów, a także chłopi oraz mieszczanie, obok katolików i prawosławnych – radykalni arianie zwani nurkami (nowochrzczeńcami) lub kosturowcami (z powodu pacyfistycznych poglądów nie nosili broni).