mały|Zera i jedynki pokazujące defragmentację pamięci Fragmentacja pamięci – niekorzystne zjawisko pojawiające się podczas zarządzania pamięcią operacyjną bądź dyskową.
Fragmentacja wewnętrzna Wynika z natury zarządców pamięci, które albo z przyczyn technicznych, albo wydajnościowych, nie operują na obszarach o dowolnym rozmiarze, lecz blokach danych będących wielokrotnością określonej liczby bajtów. Np. na dyskach twardych jednostką jest sektor (mający zwykle pół kilobajta), systemy plików operują na klastrach składających się z kilku-kilkunastu sektorów dyskowych, systemy operacyjne przydzielają aplikacjom strony (np. w procesorach x86 strona ma najczęściej rozmiar 4 kB), zaś wewnętrznie aplikacje zwykle alokują pamięć w jednostkach kilku, kilkunastu bajtów (np. w bibliotece GNU libc to 8 lub 16 bajtów). Ponieważ przydzielana jest pamięć o rozmiarze zaokrąglonym w górę do wielokrotności rozmiaru bloku, toteż nadwyżka, po pierwsze, nie jest używana przez aplikację, po drugie zaś zarządca pamięci nie może jej oddać innej aplikacji. Pamięć taka jest marnowana – np.