thumb|200px|Graficzna ilustracja równania Clausiusa-Clapeyrona na przykładzie wody (objętość molowa lodu > objętość molowa cieczy)
Równanie Clausiusa-Clapeyrona – równanie opisujące zależność między zmianą ciśnienia a zmianą temperatury wzdłuż krzywej fazowej dla przemiany fazowej układu jednoskładnikowego:
gdzie: – pochodna ciśnienia po temperaturze w warunkach równowagi przemiany fazowej (wzdłuż krzywej przemiany fazowej), – ciepło przemiany fazowej, – temperatura, – zmiana objętości w wyniku przemiany fazowej.
Równanie jest poprawne dla wszystkich przemian fazowych (parowanie, topnienie, sublimacja).
Gazy Dla przemiany cieczy w gaz, w temperaturze znacznie niższej od temperatury punktu krytycznego można pominąć objętość cieczy, używając równanie gazu doskonałego:
Równanie może przyjąć postaci:
Para wodna Dla równowagi para wodna – woda, po dobraniu współczynników doświadczalnie, równanie przyjmuje postać:
gdzie: – ciśnienie pary nasyconej w temperaturze – ciśnienie pary nasyconej w temperaturze 0 °C, – temperatura w stopniach Celsjusza.
Pozostałe związki dotyczące równowagi pary wodnej z wodą przedstawiono w artykule temperatura punktu rosy.