Równanie Clapeyrona – równanie opisujące nachylenie linii równowagi na diagramie fazowym w układzie współrzędnych ciśnienie–temperatura.
Układ jednoskładnikowy Sytuacja dotyczy kontaktu jednej fazy danego składnika z inną fazą tego samego składnika. Ta faza może wymieniać z drugą fazą ciepło, wykonać pracę objętościową i wymieniać materię. Co więcej przejście fazowe ma charakter przemiany kwazistatycznej, dzięki czemu różniczka entropii przyjmuje postać Biorąc to wszystko pod uwagę, pierwsza zasada termodynamiki dla tej fazy przyjmuje postać:
gdzie: – energia wewnętrzna, – entropia, – ciśnienie, – temperatura wyrażona w kelwinach, – objętość, – ciepło, – praca, – potencjał chemiczny, – liczba moli.
Podstawiając definicję entalpii i definicję entalpii swobodnej otrzymujemy postać:
Wykorzystując twierdzenia o różniczce sumy i różniczce iloczynu, po uporządkowaniu otrzymujemy:
Przejście fazowe jest procesem równowagowym i w warunkach stałości temperatury i ciśnienia
Równanie należy zróżniczkować obustronnie po liczbie moli.