Władztwo planistyczne gminy – przekazanie przez ustawodawcę gminie kompetencji w zakresie władczego przeznaczania i zasad zagospodarowania terenu (w drodze aktu prawa miejscowego – miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu – w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Często używane jest zamiennie pojęcie samodzielności planistycznej gminyNiewiadomski Z., "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz".
Podstawą konstrukcji instytucji władztwa planistycznego gminy jest art. 3 ust. 1 w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymArt. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ():
Władztwo planistyczne podlega ograniczeniom, wynikającym z praw właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomościP. Kwaśniak, "Plan miejscowy...", str. 205. Gmina zobowiązana jest do zachowania w planowaniu przestrzennym zasady proporcjonalności, co oznacza zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostkistanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyrok NSA z 13.12.2006 r.