Cechy utworu Wątek fantastyczny Fantastyczny wątek, będący podstawą fabuły Jaszczura, łączy powieść z modnym w ówczesnej Francji nurtem romantyzmu frenetycznego. Chociaż Balzak kilkakrotnie wypowiedział się w tonie bardzo krytycznym o literaturze fantastycznej i frenetycznej w ogóle, uznał, że wykorzystanie elementów fantastycznych w powieści może być dobrym środkiem podkreślającym jej metaforyczne przesłanie, jak również przyciągnie większą ilość czytelników.
Jaszczur pełni jednak przede wszystkim wyraźną rolę symboliczną: jego zmniejszanie się ukazuje postępujący moralny upadek Rafaela, który używa talizmanu do spełniania coraz bardziej niemoralnych pragnień (żąda śmierci człowieka, gdy zostaje wyzwany na pojedynek). Już moment zaakceptowania przez bohatera paktu z nieznanymi mu mocami nadprzyrodzonymi ukazuje niski poziom moralności człowieka: Rafael odwraca się od obrazu Chrystusa, trwając w zamiarze popełnienia samobójstwa (a zatem odrzucając wiarę w zbawienie). Zostać przy życiu postanawia dopiero wtedy, gdy uzyskuje szansę spełnienia wszystkich swoich ziemskich pragnień, którymi są w pierwszej chwili sława, bogactwo i życie pełne uciech.