Główne tematy Jednym z najbardziej znanych aspektów prozy Thomasa Manna jest użycie motywów przewodnich, podobnie jak w podziwianych przez niego operach Richarda Wagnera. W przypadku Buddenbrooków znajduje to odzwierciedlenie w użyciu kolorów – niebieskiego i żółtego. Każdy taki opis to aluzja do różnych stanów zdrowia, osobowości, czy nawet przeznaczenia bohaterów. Psujące się zęby to także symbol upadku i dekadencji, gdyż sugerują one spożywanie potraw powodujących się ich psucie.
W dziele ukazanych jest wiele aspektów osobowości Thomasa Manna, przede wszystkim w postaciach dwóch reprezentantów trzeciego i czwartego pokolenia fikcyjnej rodziny: Thomasa Buddenbrooka oraz jego syna Hanno. Nieprzypadkowo autor dzieli imię z jednym z bohaterów. Thomas Buddenbrook czyta rozdział z książki Świat jako wola i przedstawienie Schopenhauera, a Hanno ucieka od życiowych zmartwień do świata muzyki, szczególnie do wagnerowskiej opery Tristan i Izolda (sam Wagner był z pochodzenia mieszczaninem, który zdecydował się poświęcić sztuce). W tym kontekście obaj Buddenbrookowie symbolizują konflikt z życia autora: uchylanie się od produktywnej mieszczańskiej egzystencji, by podążać ścieżką artystyczną, jednak bez odwracania się od burżuazyjnej etyki.