Czechowice-Dziedzice – dawna zbiorowa gmina wiejska funkcjonująca w latach 1945–1950 w woj. śląskim oraz 1977–1991 w woj. katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy były Czechowice (1945–1950), odpowiednio miasto Czechowice-Dziedzice (1977–1991), nie wchodzące w skład gminy.
Gminy jednostkowe (1920–1945)
Za II RP funkcjonwały dwie odrębne gminy jednostkowe: Czechowice i Dziedzice (od 28 lipca 1920 do 30 listopada 1945 roku) w woj. śląskim (powiat bielski)Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43.
Pierwsza gmina zbiorowa (1945–1950)
1 grudnia 1945 roku utworzono z nich wspólną gminę zbiorową Czechowice-Dziedzice w tymże powiecie i województwieŚląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, 1945.. Na uwagę zasługuje fakt, iż obie wsie (mimo administracyjnej odrębności) stanowiły jedną całość, przez co gmina nie była podzielona na gromady.
1 stycznia 1951 do Czechowic włączono Dziedzice oraz osiedle Podkępie (57,7275 ha) z Ligoty (należącej do gminy Zabrzeg), natomiast z Czechowic wyłączono obszar o powierzchni 23,3283 ha, włączając go do Ligoty. Po zmianach wiejska gmina Czechowice(-Dziedzice) została zniesiona przez nadanie jej ustroju miasta i przekształcenie w miasto o nazwie Czechowice.