Profesor Unrat (niem. Professor Unrat oder Das Ende eines Tyrannen) – to powieść niemieckiego pisarza Heinricha Manna napisana w 1904 roku i opublikowana rok później.
Fabuła 57-letni nauczyciel gimnazjalny Raat żyje samotnie, z dala od społeczeństwa. Jest wdowcem i rozstał się ze swym synem, gdy ten czterokrotnie nie zdołał zdać wymaganych egzaminów i był widywany w towarzystwie różnych niezamężnych kobiet. Jednak Raat jako profesor to żyjąca legenda. Niemal każdy członek rodzin żyjących w mieście był niegdyś jego uczniem. Nadany mu przydomek Unrat nadszarpuje jednak znacząco jego reputację. Odbiera on to jako atak na jego osobę i oznakę braku szacunku. Każdy dzień w szkole jest dla niego dniem walki, uczniowie są jego wrogami, których stara się zwalczać wszystkimi dostępnymi środkami. I tak, by karać wychowanków, zadaje im przykładowo zadania, których nie są w stanie rozwiązać.
Jednak w osobie 17-letniego syna konsula Lohmanna profesor ma wyjątkowo mocnego przeciwnika. Jest inteligentny, skrzętnie unika kar Raata i wie, jak doprowadzać nauczyciela do furii. Profesor odkrywa w jego zeszycie wiersz zatytułowany W hołdzie wspaniałej artystce Rosie Fröhlich.