Al-Muʿtasim Billah, Abu Ishaq ʿAbbas Ibn Harun, ابو اسحق عباس بن هارون المعتصم بالله (ur. 794 w Zibatrze, zm. 5 stycznia 842 w Samarze) – panował jako kalif abbasydzki w latach 833–842.
Zanim został kalifem Abu Ishak był synem kalifa Haruna ar-Raszida (786–809) i jego tureckiej konkubiny imieniem Marida, a więc bratem przyrodnim poprzedniego kalifa, młodszym od niego o mniej więcej 10 lat. Abu Ishak brał udział w wyprawie, w celu uśmierzenia buntu w Egipcie (829–830), a w roku następnym, w kampanii Al-Mamuna przeciw Bizancjum.
Wojny z BizancjumHauziński J.: Burzliwe dzieje kalifatu bagdadzkiego, Warszawa-Kraków 1993, s. 140 i nn. Abu Ishak został wybrany kalifem 10 sierpnia 833 i przybrał imię koronacyjne Al-Mutasim bi-Allah. W ten sposób upadła kandydatura Abu al-Abbasa, syna zmarłego Al-Mamuna, piastującego od 828–829 stanowisko namiestnika Al-Dżaziry i pogranicza bizantyjskiego, a zgłoszona przez armię. Nowy kalif przede wszystkim zawarł zawieszenie broni z cesarzem Teofilem do 837, po części dlatego, że nie ufał swoim podkomendnym, po części, aby mieć wolne ręce do uporania się z churramitami. Latem 837, po wygaśnięciu rozejmu, Bizantyjczycy zdobyli Zibatrę, miasto leżące 60 km na południe od Malati. Wszystkich mężczyzn wymordowano, dzieci i kobiety uprowadzono do niewoli, kwitnące dotąd miasto obrócono w gruzy.