Od tego momentu rozpoczęło się zwalnianie z łagrów więźniów politycznych, liberalizacja cenzury, wydawanie publikacji o zbrodniach okresu stalinowskiego.

Gospodarka radziecka była jednak zbyt zniszczona, a reformy w tym zakresie zbyt nieśmiałe, więc z każdym rokiem sytuacja gospodarcza pogarszała się, co potęgowało niezadowolenie mieszkańców ZSRR.

Sytuacja polityczna w USRR w latach 1985–1989 4 września 1985 w gułagu koło Permu zmarł Wasyl Stus – ukraiński poeta i opozycjonista, więziony od 1965. Był jedną z ostatnich ofiar Gułagu.

thumb|upright=1.3|Mapa skażenia okolic Czarnobyla 26 kwietnia 1986 w północnej części USRR miała miejsce awaria elektrowni jądrowej w Czarnobylu. W wyniku awarii skażeniu promieniotwórczemu uległ obszar od 125 000 do 146 000 km² terenu na pograniczu Białorusi, Ukrainy i Rosji. W wyniku katastrofy skażeniu uległo 9% terytorium Ukrainy. Wskutek blokady informacyjnej nie powiadomiono o awarii ludności Ukrainy, i nie podjęto żadnych czynności w celu zmniejszenia zagrożenia skażeniem. W przyszłości rocznica katastrofy stała się okazją do organizacji demonstracji oraz tworzenia organizacji ekologicznych.