Lista kardynałów w okresie do VII wieku włącznie.
Geneza Kolegium Kardynalskiego jest słabo udokumentowana. Niewątpliwie wywodzi się ono z rzymskiego kolegium prezbiterów. Termin cardinalis początkowo odnosił się zresztą jedynie do proboszczów 25 (później 28) rzymskich parafii (tzw. kościołów tytularnych, titulos), pełniących także służbę liturgiczną w głównych bazylikach RzymuW tym wąskim znaczeniu terminu cardinalis używano jeszcze w XI wieku. Hans Walter Klewitz, Reformpapsttum und Kardinalkolleg, Darmstadt 1957, s. 88.. Dopiero w VIII wieku pojawia się określenie "kardynał biskup" w odniesieniu do biskupów 7 diecezji podmiejskich pełniących służbę liturgiczną w bazylice laterańskiej, natomiast członkowie istniejącego od III wieku rzymskiego kolegium diakonów w oficjalnych dokumentach papieskich (przynajmniej tych znanych z oryginałów, a nie jedynie z późniejszych kopii) nie są określani jako kardynałowie aż do końca XI wiekuHans Walter Klewitz, Reformpapsttum und Kardinalkolleg, Darmstadt 1957, s. 88-89. choć najpóźniej w VIII wieku siedmiu tzw. diakonów pałacowych (odróżnianych od diakonów regionalnych) odgrywało ważną rolę w służbie liturgicznej u boku papieża, odpowiadającą funkcji kardynałówpor. Hans Walter Klewitz, Reformpapsttum und Kardinalkolleg, Darmstadt 1957, s. 81-87, zwł. s.