Bitwa 16 grudnia 1912 roku okręty tureckie wyszły z Dardaneli na Morze Egejskie. Były to przeddrednoty: "Barbaros Hayreddin", "Turgut Reis", i „” oraz jako osłona krążownik "Mecidiye" z pięcioma kontrtorpedowcami. Strona grecka przeciwstawiła im swój najnowszy krążownik pancerny "Jeorjos Awerof", na którym flagę podniósł kontradmirał Kountouriotis oraz stare pancerniki obrony wybrzeża "Spetsai", "Hydra" i "Psara". Obie floty spotkały się naprzeciwko przylądka Elli, w pobliżu wejście do Cieśniny Dardanelskiej.
Okręty obu stron otworzyły ogień, idąc kursami równoległymi, w odległości około 11 800 m. Admirał Kountouriotis podjął decyzję przeprowadzenia samodzielnej akcji krążownikiem "Georgios Averof", chcąc wykorzystać jego dużą prędkość (wywiesił flagę "Z" Międzynarodowego Kodu Sygnałowego, co miało oznaczać: "Nie powtarzać moich manewrów, działam samodzielnie"). Zbliżył się do okrętów tureckich, zmuszając je do zwrotu w kierunku Dardaneli. Sam jednocześnie dostał się pod (niecelny) ogień tureckich pancerników i baterii nadbrzeżnych. Jednak wobec złamania szyku floty osmańskiej i mając na uwadze zbliżające się greckie pancerniki, turecki admirał Tahir Bey podjął, po około godzinnej wymianie ognia, decyzję o odwrocie do cieśniny.