Średniowieczna historiografia arabska – badania nad początkami cywilizacji arabskiej na podstawie analizy materiałów źródłowych.
Zarys średniowiecznej historiografii arabskiej Rachuba według lat hidżry
Tradycyjnie uważa się, że rachubę lat według hidżry (dokładnie od 16 lipca 622), czyli emigracji Mahometa z Mekki do Medyny i zarazem początku państwowości muzułmańskiej, wprowadził kalif Umar ibn al-Chattab (634-644)Hauziński J.: Burzliwe dzieje kalifatu bagdadzkiego, Warszawa-Kraków 1993, s. 15 Przyjęcie daty hidżry za początek ery muzułmańskiej wiąże się z podporządkowaniem dziejopisarstwa normom religii muzułmańskiej, czyli z procesem islamizacji kultury arabskiej. Autorzy arabscy reinterpretują dzieje przedmuzułmańskie w duchu islamu, np. każą prorokowi Ibrahimowi (odpowiednikowi starotestamentowego Abrahama) odbudowywać wraz z synem, Ismailem, Kaabę po potopie. Znalazło to wyraz, np. w tzw. „ilm al-awa’il” (nauce o początkach)Dziekan M. M.: Quss Ibn Sa’ida al-Iyadi. Legenda życia i twórczości, Warszawa 1996 Autor „Kitab al-awa’il” (księga o początkach) Ibn al-Asakir (zm. 1010) podaje, że Quss Ibn Sa’ida był pierwszym, kto uwierzył w Jednego Boga w Mekce przed nadejściem islamu oraz pierwszym, kto uwierzył w ZmartwychwstanieDziekan M. M.: op. cit., s.33.