Usama Ibn Munkiz (ur. 1095–1188 اسامة بن منقذ) – władca twierdzy Szajzar, poeta, autor pamiętnika „Kitab al-itibar” (arab. Księga pouczających przykładów).
Życiorys Urodził się w rodzinie zamożnego feudała w Szajzarze, twierdzy na drodze z Antiochii (ob. Antakya) do Emessy (arab. Hims), położonej nad rzeką Orontes, między Aleppo a Hamą. Młodość spędził na dworze w Damaszku, następnie w pałacu kalifa fatymidzkiego w Kairze; późniejszy okres życia – na dworze atabeka Mosulu i w twierdzy Al-Kajfa nad Tygrysem.
Odwiedził Jerozolimę, święte miejsca islamu, Mekkę i Medynę oraz Damaszek, Kair, Bagdad i Isfahan. Był zaprzyjaźniony z Imad ad-Dinem Zanki atabekiem Mosulu (1127–1146), jego następcą Nur ad-Dinem (1146-1174) oraz kalifami fatymidzkimi, Al-Hafizem (1132–1149) i Az-Zafirem (1149-1154). Poznał osobiście Boemunda II, „frankijskiego” księcia Antiochii (1111–1130), i Fulka V, króla Jerozolimy (1131–1146), a w późniejszych latach Saladyna, sułtana Egiptu, Syrii i Hidżazu (1174–1192).