thumb|Nagrobek thumb|Nagrobek na XIX-wiecznym rysunku Michała Stachowicza thumb|Twarz figury władcy Nagrobek Kazimierza III Wielkiego – gotycki nagrobek tumbowy z baldachimem, znajdujący się w bazylice archikatedralnej św. Stanisława i św. Wacława na Wawelu w Krakowie.

Lokalizacja Pomnik umieszczony jest po południowo-wschodniej stronie ołtarza głównego, na osi pierwszej od wschodu arkady znajdującej się pomiędzy obejściem a prezbiterium. Kazimierz III Wielki sam wybrał to miejsce w 1359, fundując tu nieistniejący już dziś ołtarz Podwyższenia Krzyża, przy którym miano odprawiać nabożeństwa i modły za jego duszę.

Historia Dzięki kronice Janka z Czarnkowa, opisującej pogrzeb Kazimierza Wielkiego z 1370 roku, wiadomo, że króla złożono „z prawej strony chóru kościoła krakowskiego (…)”. Pierwsze miejsce spoczynku władcy nie jest w tekście opisane, podobnie jego opis nie znajduje się w żadnymi innym dokumencie z epoki. Jan Długosz w „Rocznikach...” wspominał wyłącznie o położeniu grobu władcy, opisując je podobnie jak Janko w Czarnkowa. Pierwszy nagrobek uległ z czasem poważnym przemianom. Z opisu Długosza wiadomo, że pierwotne miejsce spoczynku władcy było skromne, nieprzystające, zdaniem ogółu, do rangi pochowanego monarchy.