Oddziały ochotnicze w obronie Gdyni – oddziały zbrojne walczące w Obronie Wybrzeża powstałe w Gdyni po 1 września 1939 r. z inicjatywy Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny, Polskiej Partii Socjalistycznej i innych organizacji.
W sierpniu 1939 r. na wniosek płk. Stanisława Dąbka, po uzgodnieniu z Dowództwem Okręgu Korpusu VIII w Toruniu oraz za zgodą Dowództwa Floty ustalono, że oddziały ochotnicze będą tworzone po ogłoszeniu mobilizacji. Planowano wówczas utworzenie Morskiej Brygady Ochotniczej pod dowództwem ppłk. st. sp. Mariana Hyli w składzie trzech batalionów: 1 batalionu ochotniczego – dowódca ppłk st. sp. Stanisław Wężyk 2 batalionu ochotniczego – dowódca mjr piech. rez. Stanisław Hochfeld 3 batalionu ochotniczego – dowódca kpt. rez. Ludwik Synowiec
Po wybuchu wojny rozpoczęto organizowanie batalionu pod dowództwem mjr. st. sp. Stanisława Hochfelda (który 5 września został dowódcą batalionu Obrony Narodowej).